Podobnie jak w przypadku technik bazujących na niedoskonałości i ograniczonych możliwościach zmysłu wzroku również techniki operujące dźwiękiem nie są jednorodne. Do tej grupy zaliczyć można następujące metody.
1) Odtwarzanie komunikatów w tempie znacznie szybszym, niż normalne. Tempo jest tak duże, że człowiek świadomie nie jest w stanie zrozumieć emitowanego przekazu. Teoria, która leży u podstaw tej metody stanowi, że mózg jest w stanie zaangażować odpowiednie zasoby poznawcze niezbędne do przetworzenia takiego komunikatu. I mimo, że świadomie nie może być on zrozumiany pozostawia ślady w pamięci. Nie istnieją praktycznie żadne istotne wyniki badania tego zagadnienia, trudno jest więc stwierdzić jednoznacznie jaka jest skuteczność opartej na tej teorii techniki11.
2) Drugą, znacznie popularniejszą, techniką odwołującą się do zmysłu słuchu jest wplatanie w komunikat ponadprogowy komunikatów podprogowych odtwarzanych wstecz. Najczęstszą ofiarą podejrzeń o stosowanie tej techniki jest muzyka rockowa, jako ulubiony "kozioł ofiarny" wielu działaczy społecznych oskarżających ją o szerzenie zła. Odbywa się to w formie plotek na temat domniemanego istnienia takich komunikatów, czasami ma jednak swój finał na sali sądowej. Najbardziej znanym przykładem takiego procesu jest sprawa przeciwko grupie Judas Priest, przedstawiona szerzej w dalszej części pracy. W Stanach Zjednoczonych znaleźli się nawet ludzie, którzy podróżując po kraju wygłaszają odczyty na temat manipulacji subliminalnej, jakiej dopuszczają się zespoły grające muzykę rockową. Jednym z takich ludzi jest pastor Gary Greenwald ze wspólnoty Orlego Gniazda (z siedzibą w Kalifornii). Podczas takich odczytów przedstawia muzykę rockową jako wcielone zło. Prezentacje zawierają oczywiście przykłady. Interesujący jest sposób, w jaki przykład taki jest demonstrowany. Słuchacze wcześniej są informowanie co powinni usłyszeć. Jeżeli wiadomo, czego należy szukać - bardzo łatwo jest zinterpretować usłyszane dźwięki w podany wcześniej sposób. Wyjaśnienie tego interesującego zjawiska oraz fragmenty utworów muzycznych wraz z interpretacją ich "subliminalnej zawartości" przedstawione zostały w aneksie do pracy. Co ciekawe w takich prezentacjach przyjmowane jest milczące założenie, że jeżeli takie bodźce są - to na pewno są skuteczne w wywieraniu wpływu na osoby słuchające tej muzyki. Na temat percepcji bodźców podprogowych opisaną wyżej techniką przeprowadzony został interesujący eksperyment. Pomysłodawcami i zarazem jego wykonawcami byli dwaj naukowcy z Uniwersytetu Lethbridge, John Vokey i Don Read. Opis eksperymentu w części pracy poświęconej badaniom postrzegania podprogowego.
3) Istnieje jeszcze jedna technika opierająca się na podprogowych bodźcach dźwiękowych. W przekaz ponadprogowy "wpleciony" jest komunikat o parametrach uniemożliwiających jego świadomą percepcję ale zgodnie z poglądami zwolenników tej teorii możliwy do podświadomego przyswojenia. Technika ta znalazła zastosowanie w produkcji kaset zawierających sugestie podprogowe mające np. pomóc w odchudzaniu czy rzucaniu palenia. Opis badania skuteczności jej działania zawarty jest w rozdziale dotyczącym badań nad postrzeganiem podprogowym12.
| <- wstecz | dalej -> |